काठमाडौं । नेकपा एमालेभित्र नेतृत्व रूपान्तरण र पुस्तान्तरणको बहस फेरि एकपटक औपचारिक रूपमा उठेको छ। पार्टी सचिवालय बैठकमै चार उपाध्यक्षले नेतृत्व परिवर्तनको आवश्यकता औँल्याएपछि अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीमाथि राजनीतिक दबाब बढेको संकेत देखिएको छ।
अध्यक्ष ओलीको निवास गुण्डुमा बसेको सचिवालय बैठकमा उपाध्यक्षहरू विष्णु पौडेल, पृथ्वी सुब्बा गुरुङ, गोकर्ण विष्ट र रघुजी पन्तले पार्टीलाई नयाँ ऊर्जा र दिशातर्फ लैजान नेतृत्व रूपान्तरण आवश्यक रहेको धारणा राखेका थिए। उनीहरूको अभिव्यक्तिले एमालेभित्र लामो समयदेखि दबिएको पुस्तान्तरणको बहसलाई पुनः सार्वजनिक बनाएको छ।
एमालेको नेतृत्व विगत एक दशकभन्दा बढी समयदेखि ओलीकै वरिपरि केन्द्रित छ। पार्टी एकता, विभाजन, निर्वाचन र सरकार सञ्चालनका अधिकांश निर्णयहरू पनि अध्यक्षकै प्रभावमा हुँदै आएका छन्। तर पछिल्ला निर्वाचन परिणाम, जनस्तरमा घट्दो आकर्षण र नयाँ राजनीतिक शक्तिहरूको उदयपछि एमालेभित्रै नेतृत्वको शैली र संरचनामाथि प्रश्न उठ्न थालेको छ।
बैठकमा सहभागी नेताहरूका अनुसार अधिकांश वक्ताले कार्यविभाजनभन्दा बढी आगामी राजनीतिक दिशा, नेतृत्वको स्वरूप र पार्टीको भविष्यबारे धारणा राखेका थिए। यसले पार्टीभित्र संगठनात्मक जिम्मेवारीभन्दा नेतृत्वकै विषय अहिले मुख्य एजेन्डा बनेको देखाउँछ।
विश्लेषकहरूका अनुसार एमाले अहिले दोहोरो चुनौतीको सामना गरिरहेको छ। एकातिर सत्ता सञ्चालनको जिम्मेवारी छ भने अर्कोतिर पार्टीभित्र नयाँ पुस्तालाई नेतृत्वमा ल्याउनुपर्ने दबाब बढिरहेको छ। यही कारण सचिवालय बैठकको बहस केवल कार्यविभाजनमा सीमित नरही नेतृत्वको भविष्यतर्फ केन्द्रित भएको मानिन्छ।
चार उपाध्यक्षको धारणा केवल व्यक्तिको आलोचना नभई पार्टीको संरचनागत सुधारको मागका रूपमा पनि हेरिएको छ। उनीहरूले एमालेलाई आगामी दशकका लागि प्रतिस्पर्धी बनाइराख्न नयाँ सोच, नयाँ कार्यशैली र नयाँ नेतृत्व आवश्यक रहेको सन्देश दिएका छन्। विशेषगरी युवा मतदाता, सामाजिक सञ्जालको प्रभाव र बदलिँदो राजनीतिक संस्कारलाई सम्बोधन नगरे पार्टी थप चुनौतीमा पर्न सक्ने उनीहरूको संकेत बुझिएको छ।
यद्यपि बैठकमा उपाध्यक्ष रामबहादुर थापाले भने ओलीकै नेतृत्वको पक्षमा धारणा राखेका थिए। उनले वर्तमान राजनीतिक परिस्थितिमा अनुभवी नेतृत्वको आवश्यकता अझै कायम रहेको तर्क गरेका थिए। यसले एमालेभित्र नेतृत्व रूपान्तरणको विषयमा पूर्ण सहमति नभएको देखाएको छ।
पार्टीभित्र उठेको यो बहसलाई धेरैले आगामी महाधिवेशनको पूर्वसंकेतका रूपमा समेत हेरेका छन्। एमालेमा नेतृत्व परिवर्तनको प्रश्न अब केवल कार्यकर्ता तहको गुनासो नभई शीर्ष तहको औपचारिक छलफलमा प्रवेश गरेको छ। यही कारण आगामी दिनमा सचिवालय र स्थायी कमिटी बैठकहरू थप अर्थपूर्ण बन्ने अनुमान गरिएको छ।
शनिबार पुनः बस्ने सचिवालय बैठकमा बाँकी नेताहरूले धारणा राख्ने कार्यक्रम छ। ती धारणा सार्वजनिक भएपछि एमालेभित्र नेतृत्व रूपान्तरणको माग कति बलियो छ र अध्यक्ष ओलीले त्यसलाई कसरी सम्बोधन गर्छन् भन्ने विषय अझ स्पष्ट हुने राजनीतिक वृत्तमा चर्चा छ।
एमालेभित्र देखिएको पछिल्लो बहसले एउटा सन्देश भने स्पष्ट दिएको छ—पार्टीभित्र अब केवल संगठन व्यवस्थापनको होइन, नेतृत्वको भविष्य र पुस्तान्तरणको प्रश्न केन्द्रमा पुगिसकेको छ। अध्यक्ष ओली अझै शक्तिशाली अवस्थामा भए पनि चार उपाध्यक्षले एउटै स्वरमा रूपान्तरणको आवश्यकता उठाउनु उनको नेतृत्वमाथि बढ्दो आन्तरिक दबाबको संकेतका रूपमा हेरिएको छ।
