काठमाडौं । कुनै बेला प्रतिनिधि सभामा आलोपालो गर्दै पहिलो, दोस्रो, तेस्रो भएका नेपाली कांग्रेस, नेकपा एमाले, माओवादी केन्द्र जस्ता दलहरु मिसन ०८४ मा दुई तिहाई बहुमत ल्याउन नसकिने भयो भन्दै हिनताबोध भएको ठूलादललाई अहिलेदेखि नै हिनताबोध किन?
काठमाडौं । कुनै बेला प्रतिनिधि सभामा आलोपालो गर्दै पहिलो, दोस्रो, तेस्रो भएका नेपाली कांग्रेस, नेकपा एमाले, माओवादी केन्द्र जस्ता दलहरु मिसन ०८४ मा दुई तिहाई बहुमत ल्याउन नसकिने भयो भन्दै हिनताबोध भएको महसुस गरिरहेका छन् । कुनै बेला प्रतिनिधि सभामा पहिलो तथा बहुमत प्राप्त दल माओवादी केन्द्र तेस्रो दलका रुपमा रहेको छ । त्यस्तै कुनै बेला पहिलो दल बनेको नेपाली कांग्रेस अहिले पनि पहिलो दलकै रुपमा छ भने नेकपा एमाले यथा स्थानमा छ । संसदमा यी तीन दल कसैको पनि स्पष्ट बहुमत नभएका कारण सत्ता गठबन्धन गरी सरकार सञ्चालन गर्नुपर्ने बाध्यात्मक अवस्था छ । मिसन ०८४ आउन करिब अढाई वषृ बाँकी भएका कारण वर्तमान तीन ठूला दलले जन विश्वास लिन सक्छनकी भन्ने दुब्लो आस भने कायमै छ । तर यी दल नेतृत्वले आफ्नो कार्यकालमा जनताको मन जित्न जति काम गर्नुपर्ने थियो त्यति गर्न नसकेका कारण मिसन ०८४ को राग अलाप्दै आएका राजनीतिक दलहरु २०८४ सालमा हुने आम निर्वाचनमा आफ्नो पार्टीको स्पष्ट बहुमत नआउने सम्भावना देखेर हिनताबोध गर्दै संसदको पहिलो दलसम्म चाहि हुन सकिन्छ कि भन्ने आस गरिरहेका
छन् ।
यतातिर पुराना राजनीतिक दलको यो अवस्था भइरहेको छ भने उतातिर राजावादीहरुले बृहत मोर्चाबन्दीको प्रयासमा लाग्दा लोकतन्त्र नै धरापमा पर्ने अवस्था देखिदै छ । उनीहरु राजसंस्था पुर्नस्थापना, संघीयता खारेजी र सनातन हिन्दू राष्ट्रको एजेण्डा लिएर मोर्चाबन्दीको प्रयास थालेका छन् । लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको सरकारले संघीयतालाई प्रभावकारी रुपमा सञ्चालन गर्न नसकेको र बहुजाति, बहुभाषी मुलुक भए पनि सनातनधर्म प्रति बढी आस्था राख्ने मानिसहरुको समूह बढी भएका कारण र दलहरुले जनताको मन जित्न सक्ने कामहरु पूर्ण रुपमा गर्न नसकेका कारण ‘पहिलाको बरु, पछिको गोरु’ भन्ने उखान चरितार्थ गर्न राजसंस्था आउने सम्भावना पनि न्यून रुपमा देखिन्छ । ठूला दलमध्येका केही नेताले सार्वजनिक स्थानमा कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्ने क्रममा मिसन ०८४ मा आफ्नो दलले बहुमत ल्याउने सम्भावना नदेखेर संसदको पहिलो दल चाही जसरी पनि हुनुपर्ने बक्तव्य दिन थालेका छन् ।
मिसन ८४ मा हुने आम निर्वाचन अन्तरगत २०८४ वैशाख ३० मा स्थानीय तह निर्वाचन तथा २०८४ मंसिर ४ गते प्रतिनिधि सभा तथा प्रदेश सभाको निर्वाचन गरिसक्नु पर्ने संवैधानिक व्यवस्था छ । सोही अनुसार सके बहुमत ल्याएर र नसके पहिलो दल बनेर कुनै दोस्रो ठूलो दलसँग मिलेर सरकारको नेतृत्व गर्ने लक्ष्य राखेका देखिन्छन् । अहिले प्रतिनिधि सभामा १४ वटा राजनीतिक दलले जनताको प्रतिनिधित्व गरिरहेका छन् भने ती मध्येकै दुई ठूला दल नेपाली कांग्रेस र नेकपा एमाले मिलेर ७ बुँदे सहमति गरी सरकारको स्थायित्व गराईराखेका छन् भने मिसन ८४ मा एकले अर्कालाई आफ्नो दलीय हैसियत देखाउन दाउपेज पनि गरिरहेका छन् ।
दलहरुले अहिलेदेखि नै हिनताबोध गर्नुभन्दा विचार, सिद्धान्त र एजेण्डा मिल्ने राजनीतिक दलसँग गठबन्धन गरेर अथवा साना पार्टी ठूला पार्टीमा गाभिएर मिसन ८४ मा बहुमत ल्याउने तर्फ लाग्नु बुद्धिमानी
देखिन्छ । तर यसका लागि एक आपसमा विश्वसनीयता भने हुनु आवश्यक छ । यसो गरेमा दुईतिहाई मत नआउला भनेर तड्पीरहनु पर्ने छैन । ठूला दलहरुमा हामी पुराना र कुनै बेला बहुमत प्राप्त गरेको दल भन्ने घमण्ड होला तर त्यस्तो घमण्डले अब कुनै काम नगर्ने राजनीतिक विश्लेषकहरु बताउँछन् ।महसुस गरिरहेका छन् । कुनै बेला प्रतिनिधि सभामा पहिलो तथा बहुमत प्राप्त दल माओवादी केन्द्र तेस्रो दलका रुपमा रहेको छ । त्यस्तै कुनै बेला पहिलो दल बनेको नेपाली कांग्रेस अहिले पनि पहिलो दलकै रुपमा छ भने नेकपा एमाले यथा स्थानमा छ । संसदमा यी तीन दल कसैको पनि स्पष्ट बहुमत नभएका कारण सत्ता गठबन्धन गरी सरकार सञ्चालन गर्नुपर्ने बाध्यात्मक अवस्था छ । मिसन ०८४ आउन करिब अढाई वषृ बाँकी भएका कारण वर्तमान तीन ठूला दलले जन विश्वास लिन सक्छनकी भन्ने दुब्लो आस भने कायमै छ । तर यी दल नेतृत्वले आफ्नो कार्यकालमा जनताको मन जित्न जति काम गर्नुपर्ने थियो त्यति गर्न नसकेका कारण मिसन ०८४ को राग अलाप्दै आएका राजनीतिक दलहरु २०८४ सालमा हुने आम निर्वाचनमा आफ्नो पार्टीको स्पष्ट बहुमत नआउने सम्भावना देखेर हिनताबोध गर्दै संसदको पहिलो दलसम्म चाहि हुन सकिन्छ कि भन्ने आस गरिरहेका
छन् ।
यतातिर पुराना राजनीतिक दलको यो अवस्था भइरहेको छ भने उतातिर राजावादीहरुले बृहत मोर्चाबन्दीको प्रयासमा लाग्दा लोकतन्त्र नै धरापमा पर्ने अवस्था देखिदै छ । उनीहरु राजसंस्था पुर्नस्थापना, संघीयता खारेजी र सनातन हिन्दू राष्ट्रको एजेण्डा लिएर मोर्चाबन्दीको प्रयास थालेका छन् । लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको सरकारले संघीयतालाई प्रभावकारी रुपमा सञ्चालन गर्न नसकेको र बहुजाति, बहुभाषी मुलुक भए पनि सनातनधर्म प्रति बढी आस्था राख्ने मानिसहरुको समूह बढी भएका कारण र दलहरुले जनताको मन जित्न सक्ने कामहरु पूर्ण रुपमा गर्न नसकेका कारण ‘पहिलाको बरु, पछिको गोरु’ भन्ने उखान चरितार्थ गर्न राजसंस्था आउने सम्भावना पनि न्यून रुपमा देखिन्छ । ठूला दलमध्येका केही नेताले सार्वजनिक स्थानमा कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्ने क्रममा मिसन ०८४ मा आफ्नो दलले बहुमत ल्याउने सम्भावना नदेखेर संसदको पहिलो दल चाही जसरी पनि हुनुपर्ने बक्तव्य दिन थालेका छन् ।
मिसन ८४ मा हुने आम निर्वाचन अन्तरगत २०८४ वैशाख ३० मा स्थानीय तह निर्वाचन तथा २०८४ मंसिर ४ गते प्रतिनिधि सभा तथा प्रदेश सभाको निर्वाचन गरिसक्नु पर्ने संवैधानिक व्यवस्था छ । सोही अनुसार सके बहुमत ल्याएर र नसके पहिलो दल बनेर कुनै दोस्रो ठूलो दलसँग मिलेर सरकारको नेतृत्व गर्ने लक्ष्य राखेका देखिन्छन् । अहिले प्रतिनिधि सभामा १४ वटा राजनीतिक दलले जनताको प्रतिनिधित्व गरिरहेका छन् भने ती मध्येकै दुई ठूला दल नेपाली कांग्रेस र नेकपा एमाले मिलेर ७ बुँदे सहमति गरी सरकारको स्थायित्व गराईराखेका छन् भने मिसन ८४ मा एकले अर्कालाई आफ्नो दलीय हैसियत देखाउन दाउपेज पनि गरिरहेका छन् ।
दलहरुले अहिलेदेखि नै हिनताबोध गर्नुभन्दा विचार, सिद्धान्त र एजेण्डा मिल्ने राजनीतिक दलसँग गठबन्धन गरेर अथवा साना पार्टी ठूला पार्टीमा गाभिएर मिसन ८४ मा बहुमत ल्याउने तर्फ लाग्नु बुद्धिमानी
देखिन्छ । तर यसका लागि एक आपसमा विश्वसनीयता भने हुनु आवश्यक छ । यसो गरेमा दुईतिहाई मत नआउला भनेर तड्पीरहनु पर्ने छैन । ठूला दलहरुमा हामी पुराना र कुनै बेला बहुमत प्राप्त गरेको दल भन्ने घमण्ड होला तर त्यस्तो घमण्डले अब कुनै काम नगर्ने राजनीतिक विश्लेषकहरु बताउँछन् ।

रंगको पर्व होलीको औपचारिक प्रारम्भ शुक्रबार बिहान ८ः३३ बजेको शुभ साइतमा धार्मिक विधिपूर्वक भैसकेको छ । मानन्धर समुदायका व्यक्तिहरुले एक आपसमा अविर दल्दै रंगीविरंगी ध्वजा सहितका चीर ठड्याएर होली सुरु भएको संकेत दिए पनि पहाडी, मध्यपहाडी जिल्लाहरुमा पर्सी फागनु २९ गते र तराईका जिल्लाहरुमा चैत्र १ गते होली पर्व मनाइदै छ ।
होली पर्व मनाउने क्रममा पछिल्लो समय होलमिा थुप्रै विकृति भित्रिएका छन् । इच्छा पिरीत रंग दल्ने, प्लाष्टिकको थैलोमा फोहोर पानी हालेर लोला बनाएर विपरीत लिंगी९पुरुषले स्त्रीलाई र स्त्रीले पुरुषलाई० हान्ने, कालो मोसो, डिजेल, मोबिल जस्ता सफा गर्न कठिन हुने तेलीय पदार्थमा रंग मिसाएर दल्ने जस्ता घृणित काम गरिन्छ । यस्ता कामले आफु आफुमा सद्भाव र प्रेम बढ्नुको सट्टा रीसीइबी बढ्ने, झगडा हुने जस्ता अप्रिय घटना घट्न पनि सक्दछन् । वास्तवमा होली पर्व भनेको नेपालीहरुको खुशी साटासाट गर्ने पर्व हो । त्यसैले होली खेल्दा सदैव मर्यादित भएर खेल्ने गरौं ।
फागुन पूर्णिमा वा होली पर्व बारे एउटा आखयन छ, अघिमालि नामका राक्षस कि छोरी ‘दुण्डा’ नामकी राक्षसीले शिवजीको तपस्या गरेर शस्त्र, अस्त्र जाडो, गर्मी, वर्षा आदि केहीबाट पनि प्रभावित नहुने र यस्ता धेरै थरीका पीडाबाट भय–मृत्यु नहुने केवल उन्मत बालकबाट मात्र भय हुने बरदान पाएकी थिइ । बालबालिकाको निर्भय क्रिडाबाट र मनोरञ्जनबाट मात्रै यसको विनाश सम्भव हुने भएकाले यसको विनाश गर्न बालबालिकाको मनोरञ्जनात्मक क्रिडाहरुको आयोजना गरी होलीका दिनको राती भद्रापछि होलीकाको पूजा गरी होलीका दाह वा चीरदाह गरी त्यसको खरानी शिरमा लगाएर पर्व मनाउनु पर्दछ भन्ने कुरा धर्म शास्त्रमा उल्लेख गरिएको छ ।
होली बारे अर्को आखन पनि छ । होलीका नामकी हिरण्य काशीले आफ्नो पुत्र विष्णुका परमभक्त प्रह्लादलाई मार्न विभिन्न उपाय हरेक उपाय गर्दा पनि मार्न नसकेपछि, होलीकासँग सल्लाह गरी मार्ने विचार गर्यो । होलीकाले प्रह्लादलाई काखमा लिएर दाउराका रासमा बसेपछि आगो लगाइयो । तर प्रल्हादलाई केही भएन । होलीका भने जलेर नष्ट भई । यसको कारण थियो हालीकाले प्राप्त गरेको बदरदानले केही काम नगर्नु र नमे भक्त प्राणश्यति भन्ने भगवान नारायणको सत्य बचन शक्तिशाली हुनु ।
होली मनाउनु अघि हे होलीके हामी तिमीसँग डराएर तिम्रो पूजा गर्दछौं । इन्द्र, ब्रह्मा र शंकरले पनि तिमीसँग डराएर नमस्कार गर्दै तिमी हाम्रो कल्याण गर भन्ने प्रार्थना गरी अग्निको ३ पटक दक्षिणा गरेर रमाइलो गर्न थालिन्छ । होलीका दहन भएको खुशीयालीमा भगवान कृष्णले पनि वृन्दावनमा राधा एवं गोपिनीहरुका साथमा होली खेल्नुभएको र होलीको परम्परालाई कायम राख्नु भएको प्रशंग सहितामा उल्लेख छ ।